کاتێك یاسا و نەریت دەبنە هۆكاری كوشتنی ژنان

ئەو وێنەیەی دەیبینن، تەنها وێنەی دوو كیژۆڵەی چاوگەش نییە؛ بەڵکو تابلۆیەکە کە مێژوویەکی ڕەش لە ستەم و چەوسانەوەی ژنان لەژێر سێبەری یاسایەکدا نیشان دەدات کە لەبری پاراستنی قوربانی، ڕێگا بۆ جەللاد خۆش دەکات. 

ئەمڕۆ ئێمە لە فیدراسیۆنی ژنانی دیاسپۆرای کوردستانی، بە دەنگێکی بەرز ڕووبەڕووی ئەو عەقڵیەتە دەبینەوە کە بە ناوی "شەرەف" و "نەریت"ەوە خوێنی کچان دەڕێژێت.

١. تراژیدیایەکی بێ کۆتایی: لە نێوان دەستدرێژی و کوشتن، چیرۆکی دوو قوربانی دەبینین کە مرۆڤایەتی دەلەرزێنن:

- کچێکی ١٥ ساڵان: کە تەنها تاوانی ئەوە بووە ویستوویەتی خاوەنی بڕیاری خۆی بێت و ڕازی نەبووە ببێتە قوربانی هاوسەرگیرییەکی زۆرەملێ لەگەڵ ئامۆزاکەیدا. خێزانەکەی لەبری ئەوەی ببنە قەڵغان بۆی، بوونە بکوژی و ژیانیان لێ سەندەوە.

- منداڵێکی بێتاوان: کە بووەتە قوربانی دەستدرێژی سێکسی لەلایەن سێ کەسەوە. ئەمە نەک هەر تاوانێکی جەستەیی، بەڵکو تیرۆرکردنی ڕۆحی و داهاتووی منداڵێکە کە هێشتا مانای ژیانی نەدەزانی.

٢. ماددەی ٤٠٩: مۆڵەتی کوشتن لەژێر پەردەی یاسادا
پێویستە لێرەدا ئاماژە بە خاڵە هەرە مەترسیدارەکە بدەین، ئەویش بوونی ماددەی ٤٠٩ لە یاسای سزادانی عێراقی (ژمارە ١١١ی ساڵی ١٩٦٩)یە. ئەم ماددەیە وەک "دەرچەیەکی یاسایی" وایە بۆ بکوژانی ژنان، چونکە سزای ئەو پیاوانە کەم دەکاتەوە کە بە ناوی "پاککردنەوەی شەرمەزاری" یان "شەرەف"ەوە کچان و ژنانی خێزانەکەیان دەکوژن.

- ئەم ماددەیە هانی توندوتیژی دەدات و شەرعیەت بە "کوشتنی بەناحەق" دەبەخشێت.
 - تا ئەو کاتەی ئەم ماددە یاساییە هەموار نەکرێتەوە یان لانەبرێت، جەستەی ژنان دەبێتە مەیدانی جێبەجێکردنی نەریتە دواکەوتووەکان.

٣. پەیامی ئێمە وەک فێدراسیۆنی  ژنانی دیاسپۆرای كوردستانی 
ئێمە لە دیاسپۆراوە دەنگی خۆمان دەخەینە پاڵ دەنگی هەموو ئەو چالاکوان و ڕێکخراوانەی ناوەوەی وڵات کە داوای دادپەروەری دەکەن. داواکارییەکانمان ڕوونن:

 1.هەڵوەشاندنەوەی ماددەی ٤٠٩: نابێت هیچ یاسایەک هەبێت کەمترین بەزەیی بە بکوژانی ژناندا بێتەوە.

 2. سزادانی توندی دەستدرێژیکاران:ئەو سێ کەسەی دەستدرێژییان کردووەتە سەر ئەو منداڵە، دەبێت بە قورسترین شێوە سزا بدرێن تا ببنە پەند بۆ کەسانی تر.

 3. پاراستنی مافی بڕیاردان: هاوسەرگیری زۆرەملێ جۆرێکە لە کۆیلایەتی سەردەم و دەبێت کۆمەڵگە و یاسا ڕێگری لێ بکەن.

ئەو دوو كچەی لە وێنەكەدا دەردەکەون، نوێنەرایەتی هەزاران کچی تر دەکەن کە لە بێدەنگیدا دەکوژرێن. ئێمە لە فیدراسیۆنی ژنانی دیاسپۆرای کوردستان بەڵێن دەدەین کە نابینە بەشێک لەو بێدەنگییە. 
پاراستنی ژن، پاراستنی کۆمەڵگەیە، و "شەرەف" لە ئەقڵ و ڕەفتاری مرۆڤدایە، نەک لە ڕشتنی خوێنی کچانی بێتاوان.

فێدراسیۆنی ژنانی دیاسپۆرای كوردستانی 
١٤ی٥ی٢٠٢٦